Người Việt Nam quan niệm Tết Trung Thu là ngày hội trẻ thơ, có tiếng trống, và ánh đèn ông sao lấp lánh, dưới vòm trời thu nhiệt đới trong vắt, trăng thanh, gió mát. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Tết Trung Thu là Đoàn Viên Tiết. Vào dịp này, dù sinh sống ở nơi đâu, người Trung Quốc cũng trở về dưới mái ấm gia đình và tưởng nhớ miền quê cha đất tổ. Những người phải lưu lạc xa nhà, vào dịp Tết Trung Thu, thường đau đáu trông ngóng thư nhà.

Ở lưu vực sông Hoàng Hà – cái nôi của nền văn hóa Hán – mùa thu là mùa lá vàng lả tả rụng và những giọt sương trong suốt như pha lê đổi sang màu trắng lóa. Ban đêm, nhiệt độ thường xuống dưới 0 độ. Cảnh sắc giữa thu “trăng sang như gương” chỉ thấy từ Dương Tử Giang trở xuống phía Nam.

Tết Trung Thu là ngày hội trẻ thơ ở Việt Nam
Tết Trung Thu là ngày hội trẻ thơ ở Việt Nam

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng người Trung Hoa, hấp thụ ảnh hưởng của người Bách Việt, biết ăn Tết Trung Thu từ đời Nam Tống (1127-1279). Mùa thu kéo dài suốt 3 tháng, bảy tám chín âm lịch. Rằm tháng Tám là thời điểm giữa thu. Khi đó cả miền Hoa Bắc “nghìn dặm bang dày, vạn dặm tuyết gieo” (Thơ Mao Trạch Đông).

Mặc dù văn háo Trung Hoa ảnh hưởng sâu đậm đến nhiều truyền thống Việt Nam, người Trung Quốc không coi tết Trung Thu là tết của trẻ em, không có trống ếch hay đèn sao. Hơn nữa không có vòm trời nhiệt đới trong vắt với trăng thanh, gió mát.

Một nhà thơ Việt Nam tả mùa thu nước Việt:

Sáng nay thành phố sang thu

Áo hoa cây mặc chắc từ đêm qua?

Gió đi gọi cửa mọi nhà

Nắng đem lụa khắp gần xa phơi vàng.

Ở Trung Quốc, Tết Trung Thu là Đoàn Viên Tiết
Ở Trung Quốc, Tết Trung Thu là Đoàn Viên Tiết

Khác với mùa thu ôn đới với lá vàng, lá rụng, mùa thu ở Việt Nam cây cối vẫn xanh tươi. Có loại cây còn nở hoa thơm nồng, như hoa sữa ở phố Nguyễn Du, Hà Nội, đã đi vào thơ, vào nhạc về mùa thu. Gió thu khác với gió nồm mùa hạ thổi từ nam lên bắc hay gió bắc mùa đông thổi từ bắc xuống nam, mà là gió heo may, thổi theo chiều ngang từ Biển Đông sang núi Tản và dãy Trường Sơn ở phía Tây, gió dịu, mát và hơi khô. Thứ gió này chỉ đủ “hiu hiu thổi một vài bông lau”. Nắng thu là thứ nắng vàng nhạt màu lụa tơ tằm chưa nhuộm, thứ nắng hanh và se se lạnh, đủ làm rám má hồng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *